nr. 6 - Augustus 2010

Editie 1

• Neotraditionalistische architectuur: verzonnen verleden
  Lodewijk Brunt, Neotraditionalisme is inmiddels overheersend geworden in de architectuur, omdat het de smaak is van veel consumenten. Het verwijst naar een verleden dat verzonnen is. Zo heet dan ook het boek – Verzonnen verleden – dat Korrie Besems hierover onlangs publiceerde.
  
  
• Gerard van de Aast, VolkerWessels: 'Ik lig niet wakker van de crisis'
  Wim Laverman, Hoe neem je als topman meteen de juiste beslissingen als je van buitenaf binnen komt precies op het moment dat de ernst van de economische crisis écht duidelijk wordt? Gerard van de Aast werd met dat probleem geconfronteerd toen hij een jaar geleden als nieuwe bestuursvoorzitter bij VolkerWessels aantrad. Hij deed kennelijk het juiste, want het concern haalde in 2009 ondanks een flink lagere omzet toch een behoorlijk resultaat. “Zo moeilijk is dat niet,” vindt hij zelf, “en met somber worden over de crisis schiet je niets op.”
  
  
• Onno Ruding: waarom private financiering niet opschiet
  Wim Laverman, Er is een grote behoefte aan nieuwe infrastructuur. De Commissie Ruding deed ruim anderhalf jaar geleden een aantal praktische aanbevelingen over private financiering ervan. Het rapport werd breeduit omarmd, een doorbraak bleef echter uit. Volgens Ruding is daar nog steeds wat aan te doen. Zijn vinger gaat vooral naar de minister van Financiën en naar de grote pensioenfondsen
  
  
• Paul Born, BAM Woningbouw: 'We hebben geen reden om zelfgenoegzaam te zijn'
  Karl Bijsterveld, In tegenstelling tot de meeste concurrenten kan BAM Woningbouw bogen op jarenlange ervaring met conceptueel bouwen. BAM boekt succes met de W&R-woning, waarvan er inmiddels 12.000 zijn gebouwd. Doorontwikkeling van deze woning, door handig in te spelen op de marktvraag, is voor BAM een belangrijke strategie. Niet om de crisis te overleven, wel om er sterker uit te komen. Maar de concurrentie zit ook niet stil.
  
  
• Wat kunnen we leren van de Noord/Zuidlijn?
  Hugo Priemus, In oktober 2009 verscheen het Rapport van de Enquêtecommissie Noord/Zuidlijn: 470 bladzijden informatie over een groot infrastructureel project dat inmiddels het budget met ongeveer één miljard euro heeft overschreden en acht jaar later wordt opgeleverd dan aanvankelijk gepland. Het boren van tunnels moet nog beginnen. De Commissie-Veerman had al, voordat de Enquêtecommissie haar rapport publiceerde, aanbevolen om de lijn af te bouwen. Het zou te veel schadeclaims opleveren als de gemeente het project nu zou afblazen. Veerman gaf aan dat er nog veel risico’s bestaan en beval aan om hiervoor een reservering van nog eens 500 miljoen euro opzij te zetten. Deze aanbevelingen zijn door de gemeente overgenomen. Welke lessen zijn er uit de Noord/Zuidlijn te leren?
  
  
• 11 constateringen over de ruimtelijke investeringen
  Redactie, Aan de vooravond van de bezuinigingen van VROM hield Bouwend Nederland in januari een debat over hoe de ruimtelijke agenda van ons land er de komende decennia uit zou moeten zien. Jan Peter Balkenende hekelde onder meer de regeldruk en pleitte voor meer centrale regie. Friso de Zeeuw, hoogleraar Gebiedsontwikkeling en directeur Nieuwe Markten Bouwfonds Ontwikkeling inspecteerde de ruimtelijke ontwikkelingen in 12 korte punten. Ze staan hieronder.
  
  
• Jan Sinke, een bevlogen, strijdvaardige man met gogme
  Wim Laverman, Wie is Jan Sinke eigenlijk – de man die als directeur van de bescheiden corporatie de Veste in het provinciestadje Ommen het grote gevecht met het Rijk aanging om het corporatiebestel te verlaten en het daardoor wellicht uit elkaar laat ploffen? Dat gevecht duurt al twee jaar en is voorlopig nog niet voorbij, ook al verloor de Veste onlangs de eerste ronde bij de rechtbank in Zwolle. Sinke is een authentieke, strijdvaardige man met inhoud, met gogme, vol paradoxen, die de lat voor zichzelf heel hoog legt, maar ook makkelijk radicale beslissingen neemt. Een man die zich volledig committeert aan de zaak waarmee hij bezig is. Hij oogst bewondering, maar ook veel tegenstand. Een portret.
  
  
• Geef ruimte aan bijdrage-economie
  Alex Sievers en Rogier Boogaard, De ‘bijdrage-economie’ komt snel naderbij als nieuwe economische richting nu het geld voor de wijken op is. Voor de zwaar getroffen vastgoedmarkten betekent de bijdrage-economie de terugkeer van vertrouwen en integriteit als kernwaarde in de (her)ontwikkeling van woonbuurten.
  
  
• Publiek opdracht geven
  Lenny Vulperhorst, De ontwikkeling van het opdrachtgeversschap bij de drie grote publieke opdrachtgevers gaat snel, maar bij vele andere staat het nog in de kinderschoenen. Juist nu het crisis is, ligt er een kans hen een blijvende vernieuwingsimpuls te geven. De handigste manier om dat wiel aan het draaien te krijgen is dat de overheid de komende jaren budgetten beschikbaar stelt om afgestudeerde jonge academici om te scholen tot professionele opdrachtgevers.
  
  
• Column. Stoppen is beter
  Henk Hofland, Met de kennis van nu had het college van B&W in oktober 2002 het besluit tot de aanleg van de Noord/Zuidlijn niet op deze manier aan de raad moeten voorleggen.
  
  
• Wild Wonen: heksen kroeten en plassen. Nieuw wonen in Breda
  Lodewijk Brunt, Woningen die zonder welstandscommissie tot stand zijn gekomen. Een prettig, comfortabel ogend weggetje. Zijn hier de maten wat ruimer dan in andere Vinex-wijken? Waarschijnlijk niet, maar met simpele ingrepen valt die indruk te wekken. Nieuw wonen in Breda.
  
  
• De waardekloof bij corporaties: dichten of juist in stand houden?
  Kees de Graaf, Tussen de ‘marktwaarde’ van een corporatiewoning – gemeten met de WOZ-waarde – en de volkshuisvestelijke exploitatiewaarde gaapt een forse kloof. Gemiddeld gaat het voor alle corporatiewoningen om een gat van 120.000 euro, gemeten door het Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting in 2008. Dat te constateren is één, de consequenties ervan doorgronden is twee. Moet de kloof gedicht worden en zo ja: hoe? Die dubbele vraagstelling legde Building Business neer in een rondetafelgesprek. De uitkomst: over de analyse van het probleem is eenstemmigheid, over de oplossingsrichting wordt verschillend gedacht.
  
  
• Column. Beerputten op de Zuidas
  Kees Tamboer, Ik ben nooit blij geweest met de Zuidas, het stukje La Défense in Amsterdam dat in vijftien jaar langs anderhalve kilometer ringweg tussen de Amstel en de Schinkel omhoogschoot. Ik heb op deze plek al eens lucht gegeven aan mijn wantrouwen tegen dit prestigeproject van mijn stad. En niet alleen omdat de imponeer-architectuur mij tegenstaat, er is een heel complex aan bezwaren.
  
  
• Zo zit het juridisch. Wie wil een openbare verkoop van 20 miljoen m² leegstaande panden en terreinen
  Anne-Marie Klijn, Sinds kort wordt kraken gezien als een ontoelaatbare aantasting van het eigendomsrecht van anderen. En mede als een taak voor de overheid, omdat leegstand gevolgen heeft voor de leefbaarheid van het publiek domein.
  
  
• Column. Conformisme
  Wim Laverman, De kwaliteit van de volkshuisvesting is sinds de brutering stijl naar boven gegaan, de reputatie van de corporaties stijl naar beneden. De laatste twee, drie jaar begint er zelfs twijfel over de integriteit van hun bestuurders te ontstaan. Dat is gevoed door wat incidenten, maar ook door de opgelaaide maatschappelijke woede over de graaicultuur bij de top van een deel van het bedrijfsleven.
  
  
• Met kleinere omvang en scope de crisis door
  Violet Laverman, Vanaf 1 januari 2010 wordt Blauwhoed aangestuurd door een tweehoofdige directie, gevormd door Phillip Smits en Joost Pieter de Smeth. Projectontwikkelaar Blauwhoed voorzag al medio 2007 economisch slecht weer, een tot anderhalf jaar voor de meeste anderen. De onderneming paste tijdig zijn strategie en financiering aan, en ging vraaggericht werken. Hierdoor was een snelle wending mogelijk en werd het bedrijf lean en mean gemaakt voor economisch slechte tijden.
  
  
• Rijksgebouwendienst over de praktijk van pps: 'We doen niet aan cherrypicking'
  Karl Bijsterveld, Publiek-private samenwerking is in theorie een mooi streven, maar in de praktijk geen simpel proces. Het vraagt van zowel de overheid als markt een cultuuromslag. Jacco van der Vegte en Joost van Hoek, beide pps-specialisten bij de Rijksgebouwendienst, hebben daar ervaring mee. “We doen niet aan cherry picking.”
  
  
• Deel III in de discussiereeks over maatschappelijk vastgoed: 'Bundel de krachten en profiteer van elkaars kennis'
  Karl Bijsterveld, De belangstelling voor maatschappelijk vastgoed neemt toe. Een aantal gemeenten inventariseert haar maatschappelijk vastgoed, en enkele woningcorporaties roepen er speciale afdelingen voor in het leven. Ook onder marktpartijen groeit de interesse. Maar het zijn nog geïsoleerde initiatieven. Kennis en ervaringen worden amper op brede schaal gedeeld. Daarom een vierdelige serie over maatschappelijk vastgoed. In deel drie een verdieping van de praktijk. Waarom bijvoorbeeld houdt woningcorporatie Casade maatschappelijk vastgoed in eigen beheer? En wat kan het Waarborgfonds Sociale Woningbouw betekenen?